Open Letter to the Prime Minister India–USA Trade Agreement and the Future of Farmers

-
Image
Author : Arun Ramchandra Pangarkar Founder : Shramik Kranti Mission – Voice of the Poor Open Letter to the Prime Minister India–USA Trade Agreement and the Future of Farmers This letter has been formally submitted on the Government of India’s PG Portal. Registration Number : PMOPG/E/2026/0022461 Subject: Concern regarding the interests of farmers and workers in the context of the India–USA Trade Agreement To, Hon’ble Prime Minister of India, Respectful greetings. As a conscious Indian citizen, I wish to place before you my serious concern regarding the future of farmers, workers, and the poor in the context of the India–USA trade agreement. Netaji Subhas Chandra Bose had clearly stated that political freedom remains incomplete unless the nation becomes economically self-reliant. Similarly, Dr. Babasaheb Ambedkar warned that no democracy can survive withou...
Post a Comment

उद्योगपती व शेतकरी–श्रमिक : अन्यायकारक तुलना

-

उद्योगपती व शेतकरी–श्रमिक : अन्यायकारक तुलना

उद्योगपतींच्या उत्पादनाला अनेकदा हमीभाव/सरकारी संरक्षण, कर्जसुलभता व करसवलती मिळतात. त्यामुळे ते अधिक श्रीमंत होतात आणि श्रीमंतीसोबत प्रतिष्ठा व “कर्तृत्ववान” असा दर्जा मिळतो. नक्कीच ते कर्तृत्ववान आहेत—यात दुमत नाही. पण त्या कर्तृत्वामागची खरी ताकद कोणाची? ती म्हणजे श्रमिकांचा घाम व शेतकऱ्यांची मेहनत.

  • भांडवल विरुद्ध श्रम: उद्योगपती प्रामुख्याने भांडवल गुंतवतात व नफा घेतात; तर श्रमिक कारखान्यात, बांधकामावर, कार्यशाळेत प्रत्यक्ष उत्पादन करतात.
  • प्रतिष्ठा कोणाला? घाम गाळूनही श्रमिकांना त्यांच्या कामाचा योग्य दाम मिळत नाही; म्हणून ते गरीबच राहतात आणि समाजात प्रतिष्ठा मिळत नाही.
  • देशाची खरी ताकद: देश भांडवलदारांच्या पैशापेक्षा अधिक श्रमिकांच्या घामावर व शेतकऱ्यांच्या धान्यावर चालतो—ही वस्तुस्थिती आहे.

शेतकऱ्यांची स्थिती

शेतकरी दिवस–रात्र मेहनत करून सर्वांसाठी अन्न उगवतात; पण शेतमालाला स्थिर/हमीभाव न मिळाल्याने तेही गरीबच राहतात. गरीब असल्याने त्यांनाही अपेक्षित प्रतिष्ठा मिळत नाही आणि अनेकदा “कर्तृत्वशून्य” समजले जाते—जे अन्यायकारक आहे.

“शिक्षण कमी” हा गैरसमज

बर्‍याचदा शेतकरी–श्रमिकांविषयी “शिक्षण कमी” असा ठपका ठेवला जातो. पण शालेय शिक्षण हे शिक्षणाचे एक शाखा मात्र आहे. शेतात पीक घेण्यासाठी लागणारे ज्ञान, औद्योगिक उत्पादनासाठी लागणारे कौशल्य—हेदेखील शिक्षणच, फक्त त्याला कागदी प्रमाणपत्र नसते. ते अनुभवाचे शिक्षण आहे.

गरीबीचे मूळ कारण : सदोष अर्थ-वितरण

जर एखादा माणूस दिवस–रात्र प्रामाणिक मेहनत करूनही गरीबच राहतो, तर तो दोष त्या माणसाचा नसून व्यवस्थेचा आहे. देशातील गरीबीचे मूळ कारण म्हणजे श्रमिकांच्या शारीरिक–बौद्धिक परिश्रमांच्या उपयुक्ततेचे योग्य मूल्यमापन न करणारी सदोष अर्थ वितरण प्रणाली.

निष्कर्ष: भांडवल आवश्यक आहे; पण उत्पादनाची निर्मिती करणारा मूलस्तंभ श्रम आहे. श्रमिक व शेतकरी यांच्या घामाला योग्य दाम, सन्मान आणि सामाजिक प्रतिष्ठा मिळाली तरच खऱ्या अर्थाने समृद्ध भारत घडेल.

धोरणात्मक सुचवणूक (संक्षेप):

  • श्रमिकांसाठी जीवननिर्वाह वेतन + उत्पादकता-आधारित बोनस.
  • शेतमालासाठी कायद्याने अंमलात येणारा हमीभाव व पारदर्शक खरेदी.
  • कौशल्य–प्रमाणन (Recognition of Prior Learning) द्वारे अनुभवाधारित शिक्षणाला मान्यता.
  • नफा-वाटप/इक्विटी शेअर्सचा काही हिस्सा पात्र श्रमिकांना.

लेखक: अरुण पांगारकर
चळवळ: आदर्श अर्थ वितरण प्रणाली चळवळ तथा गरीबी हटाव चळवळ
(Movement for Ideal Economic Distribution and Poverty Eradication)

Comments

Post a Comment

✊ आपले विचार खाली नोंदवा. श्रमिकांच्या हक्कासाठी एक विधायक विचारही परिवर्तन घडवू शकतो. सभ्य आणि विचारशील प्रतिक्रिया स्वागतार्ह आहेत.
✊ अपने विचार नीचे दर्ज करें। श्रमिकों के अधिकारों के लिए आपका एक सकारात्मक विचार भी परिवर्तन ला सकता है। शालीन और रचनात्मक टिप्पणियों का स्वागत है।
✊ Share your thoughts below. Even a single constructive idea can bring change for workers’ rights. Respectful and meaningful comments are always welcome.

Popular posts from this blog

✍️ अखेर अवतरली गंगा; शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक पावन झाला लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश

-
Image
✍️ अखेर अवतरली गंगा; शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक पावन झाला लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश पुरचाऱ्यांच्या माध्यमातून सिन्नरच्या पूर्वेकडील दुष्काळी भागात अखेर गंगा अवतीर्ण झाली . झुळझुळ वाहणाऱ्या जलधारांनी भूमी पावन झाली. मातीचा कण नि कण आणि त्या मातीवरील मन नि मन रोमांचित झाले. कित्येक दशकांपासूनच्या जनसामान्यांच्या आणि लोकनियुक्त लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश आले . वाहणाऱ्या प्रत्येक जलधारेत रक्ताभिषेकात ओघळलेल्या त्यागाच्या थेंबांची अनुभूती आली. २२ वर्षांपूर्वीचा तो संपूर्ण घटनाक्रम कालचक्राने उलट दिशा घेऊन जसाच्या तसा डोळ्यांसमोर अवतीर्ण केला. ते मंतरलेले दिवस आठवले आणि डोळे आनंदाश्रूंनी पाणावले . संघर्षाचा इतिहास आणि साक्षीदार पिढी खरे तर सिन्नरच्या पूर्व भागाचा दुष्काळ मिटवण्यासाठी १९७२ सालापासून अनेक दिग्गजांसह सर्वसामान्यांनी खूप परिश्रम घेतलेले आहेत. याच जल संघर्षातून झालेली सिन्नरची दंगल, त्या दंगलीत पेटवले गेलेले न्यायालय या सर्व घटनांना आज या जलधारा स्मृतिधारांच्या रूपात प्रवाहित करत आहेत. तशी आमची पिढी ही ८० च्या दशकातली. पण इसवी सन २००...
Read more

भारतातील शेती व्यवसाय: बाजारभाव जुगारासारखा का झाला? इतर देशांतही अशीच परिस्थिती आहे का?

-
Image
  शेतकरी चळवळ • लेख लेखक: अरुण रामचंद्र पांगारकर, श्रमिक क्रांती – गरीबांचा आवाज • प्रकाशित: 27 नोव्हेंबर 2025 भारत हा कृषीप्रधान देश आहे — पण आपल्या शेतकऱ्यांना मिळणारे बाजारभाव अनेकदा अगदी जुगारासारखे बदलतात. एक दिवस भाव वाढतात, दुसऱ्याच दिवशी कोसळतात; परिणामी शेतकरी अनिश्चिततेच्या दलदलीत सापडतो. भारत: अस्थिर बाजारभावांची मुख्य कारणे एमएसपी जाहीर, पण प्रत्यक्ष खरेदी कमी: सरकार MSP (किमान आधारभाव)जाहीर करते; परंतु प्रत्यक्षास गहू व तांदूळ वगळता इतर पिकांसाठी मोठ्या प्रमाणात खरेदी होत नाही. दलाल व खरेदीदारांचे एकाधिकार: ग्रामीण बाजार विखुरलेले असल्याने शेतकऱ्यांना परस्पर कमी पर्याय मिळतात. साठवण व प्रक्रिया सुविधांचा अभाव: कोल्ड स्टोरेज आणि प्रक्रिया यंत्रणा नसल्याने पीक तात्काळ विकावे लागते. हवामानातील अनिश्चितता: पाऊस, दुष्काळ, तसेच अतिवृष्टी किंवा गारपीट यामुळे उत्पादनात दरवर्षी बदल. इतर...
Read more

MSP क्यों आवश्यक है?

-
Image
  MSP क्यों आवश्यक है? (सरल भाषा में) भारत कृषि प्रधान देश है, लेकिन किसानों को उनकी फसल का उचित मूल्य नहीं मिलता। बाजार की अनिश्चितता और व्यापारियों की मनमानी को देखते हुए, MSP यानी न्यूनतम समर्थन मूल्य किसानों के लिए बेहद जरूरी है। 1) किसान की उत्पादन लागत पूरी करने के लिए MSP आवश्यक बीज, खाद, दवाई, मजदूरी, पानी, डीज़ल, परिवहन, जमीन किराया — इन सभी खर्चों के बावजूद बाजार भाव कई बार इतना कम होता है कि किसान अपनी लागत भी निकाल नहीं पाता। MSP लागत + उचित लाभ की गारंटी देता है। 2) बाजार के अस्थिर दामों के कारण MSP आवश्यक बाजार भाव कभी ऊपर तो कभी नीचे जाते हैं। व्यापारियों का गठजोड़, आपूर्ति बढ़ना, आयात-निर्यात, अंतरराष्ट्रीय बाजार — इन सबका असर पड़ता है। MSP किसान के लिए न्यूनतम तयशुदा भाव सुनिश्चित करता है। 3) व्यापारियों की मनमानी से बचाव के लिए MSP आवश्यक कई जगह व्यापारी नमी बता कर कम रेट देते हैं, कट-कपात करते हैं या भुगतान देर से करते हैं। MSP होने पर किसान को कम से कम एक निश्चित कीमत मिलती है और वह पूरी तरह व्यापारी पर निर्भर नहीं रहता। 4) किसान को स्थिर आय देन...
Read more