गरीबांच्या ताटावर चर्चा, पण भ्रष्टांच्या तिजोरीवर मौन

Image
  गरीबांच्या ताटावर चर्चा, पण भ्रष्टांच्या तिजोरीवर मौन आजच्या समाजात एक विचित्र आणि वेदनादायक चित्र दिसते. गरीब माणसाला सरकारकडून काही किलो मोफत धान्य मिळाले, एखादी शिष्यवृत्ती मिळाली किंवा एखादी योजना मिळाली की लगेच काही लोक त्याला “फुकटखाऊ” म्हणू लागतात. पण दुसऱ्या बाजूला जनतेच्या पैशांवर डल्ला मारणारे, लाखो रुपयांचा पगार घेऊनही लाचखोरी करणारे अधिकारी आणि विकासकामांच्या नावाखाली कोट्यवधींचे कमिशन लाटणारे भ्रष्ट पुढारी यांच्याबद्दल मात्र समाजात तितक्याच तीव्रतेने चर्चा होताना दिसत नाही. गरीबांच्या ताटावर चर्चा होते; पण भ्रष्टांच्या तिजोरीवर मात्र मौन पाळले जाते. हीच आपल्या व्यवस्थेची आणि सामाजिक मानसिकतेची सर्वात मोठी शोकांतिका आहे. गरीब मदत घेतो, कारण परिस्थिती त्याला भाग पाडते एखादा शेतकरी दुष्काळामुळे उद्ध्वस्त होतो. एखादा मजूर रोजंदारी नसल्यामुळे उपाशी झोपतो. एखादी विधवा महिला, वृद्ध व्यक्ती किंवा बेरोजगार युवक शासनाच्या योजनेचा आधार घेतो. हे लोक मदत घेतात कारण त्यांच्याकडे पर्याय नसतो. त्यांना मोफत धान्य, शिष्यवृत्ती किंवा अनुदान ही चैनीची...

MSP क्यों आवश्यक है?

Shramik Kranti – Garibon Ka Aawaz

 

MSP क्यों आवश्यक है? (सरल भाषा में)

भारत कृषि प्रधान देश है, लेकिन किसानों को उनकी फसल का उचित मूल्य नहीं मिलता। बाजार की अनिश्चितता और व्यापारियों की मनमानी को देखते हुए, MSP यानी न्यूनतम समर्थन मूल्य किसानों के लिए बेहद जरूरी है।

1) किसान की उत्पादन लागत पूरी करने के लिए MSP आवश्यक

बीज, खाद, दवाई, मजदूरी, पानी, डीज़ल, परिवहन, जमीन किराया — इन सभी खर्चों के बावजूद बाजार भाव कई बार इतना कम होता है कि किसान अपनी लागत भी निकाल नहीं पाता। MSP लागत + उचित लाभ की गारंटी देता है।

2) बाजार के अस्थिर दामों के कारण MSP आवश्यक

बाजार भाव कभी ऊपर तो कभी नीचे जाते हैं। व्यापारियों का गठजोड़, आपूर्ति बढ़ना, आयात-निर्यात, अंतरराष्ट्रीय बाजार — इन सबका असर पड़ता है। MSP किसान के लिए न्यूनतम तयशुदा भाव सुनिश्चित करता है।

3) व्यापारियों की मनमानी से बचाव के लिए MSP आवश्यक

कई जगह व्यापारी नमी बता कर कम रेट देते हैं, कट-कपात करते हैं या भुगतान देर से करते हैं। MSP होने पर किसान को कम से कम एक निश्चित कीमत मिलती है और वह पूरी तरह व्यापारी पर निर्भर नहीं रहता।

4) किसान को स्थिर आय देने के लिए MSP आवश्यक

खेती की आय बेहद अनिश्चित होती है। MSP किसान को स्थिरता देता है, कर्ज का बोझ कम करता है और अगली फसल की योजना बनाने में मदद करता है।

5) देश की खाद्य सुरक्षा के लिए MSP आवश्यक

सरकार PDS, राशन प्रणाली, मध्यान्ह भोजन योजना आदि के लिए अनाज MSP पर ही खरीदती है। MSP खत्म होने पर खाद्य भंडारण प्रणाली कमजोर पड़ जाएगी।

6) C2 + 50% सूत्र MSP को न्यायसंगत बनाता है

स्वामीनाथन आयोग ने सुझाव दिया था कि MSP C2 लागत + 50% लाभ के आधार पर तय होना चाहिए। यह किसान को उचित और सम्मानजनक मूल्य देता है।

निष्कर्ष

MSP किसान का सुरक्षा कवच है। यह देश की खाद्य सुरक्षा और ग्रामीण अर्थव्यवस्था के लिए अनिवार्य है। MSP कोई दया नहीं — किसान का अधिकार है।

लेखक: अरुण रामचंद्र पांगारकर
श्रमिक क्रांति मिशन – गरीबों की आवाज़


अगर आपको यह लेख उपयोगी लगा हो तो कमेंट में अपने विचार जरूर साझा करें।

टैग: कृषि, किसान, MSP, खेती-नीति, ग्रामीण-अर्थव्यवस्था

Comments

Popular posts from this blog

✍️ अखेर अवतरली गंगा; शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक पावन झाला लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश

भारतातील शेती व्यवसाय: बाजारभाव जुगारासारखा का झाला? इतर देशांतही अशीच परिस्थिती आहे का?

Poisoned Food, Rising Cancer and Chemical Farming: This Is Not Just a Mistake, It Is a Crime