भारत–अमेरिका व्यापार समझौता : नेताजी सुभाष चंद्र बोस और डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर के विचारों के आलोक में

Image
भारत–अमेरिका व्यापार समझौता : नेताजी सुभाष चंद्र बोस और डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर के विचारों के आलोक में प्रस्तावना आज भारत–अमेरिका व्यापार समझौतों को लेकर बड़े-बड़े दावे किए जा रहे हैं। विदेशी निवेश, निर्यात वृद्धि और आर्थिक विकास जैसे आकर्षक शब्दों का प्रयोग किया जा रहा है। लेकिन इन चमकदार घोषणाओं के पीछे एक गंभीर सवाल छिपा है — क्या इन समझौतों में भारतीय किसान, श्रमिक और गरीब जनता के हित सुरक्षित हैं? इस प्रश्न का उत्तर हमें नेताजी सुभाष चंद्र बोस और डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर के विचारों के संदर्भ में खोजने की आवश्यकता है। नेताजी सुभाष चंद्र बोस : आर्थिक स्वतंत्रता के बिना राजनीतिक स्वतंत्रता अधूरी नेताजी का स्पष्ट मत था — “राजनीतिक स्वतंत्रता तभी सार्थक होती है, जब राष्ट्र आर्थिक रूप से आत्मनिर्भर हो।” नेताजी ने केवल ब्रिटिश शासन के विरुद्ध संघर्ष नहीं किया, बल्कि विदेशी आर्थिक शोषण का भी तीव्र विरोध किया। वे भली-भांति जानते थे कि यदि राजनीतिक आज़ादी के बाद भी देश की अर्थव्यवस्था विदेशी शक्तियों और कंपनियों के हाथों में चली गई, तो स्वतंत्रता केव...

MSP का आवश्यक आहे?

Shramik Kranti – Garibon Ka Aawaz

 

MSP का आवश्यक आहे? (सोप्या भाषेत)

भारत हा कृषिप्रधान देश असला तरी शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतीमालाचा योग्य भाव मिळत नाही. बाजारातील मोठी अनिश्चितता आणि व्यापाऱ्यांची मनमानी पाहता, MSP म्हणजे किमान समर्थन भाव शेतकऱ्यांसाठी अत्यावश्यक आहे.

1) शेतकऱ्याचे उत्पादन खर्च पूर्ण करण्यासाठी MSP आवश्यक

बियाणे, खते, औषधे, मजुरी, पाणी, डिझेल, वाहतूक आणि जमीनभाडे या सर्व खर्चांनंतरही बाजारभाव अनेकदा इतका कमी असतो की शेतकऱ्याचा खर्चसुद्धा भरून निघत नाही. MSP हा खर्च + योग्य नफा देण्याची हमी देतो.

2) बाजारातील भाव अनिश्चित असल्याने MSP आवश्यक

बाजारभाव कधी वर तर कधी खाली जातो. व्यापारी संगनमत, पुरवठा वाढणे, आयात-निर्यात, आंतरराष्ट्रीय स्थिती असे अनेक कारणे भावावर परिणाम करतात. MSP हा शेतकऱ्याला मिळणारा तळ भाव ठरतो.

3) व्यापाऱ्यांच्या मनमानीपासून संरक्षणासाठी MSP आवश्यक

अनेक ठिकाणी व्यापारी कट-कपात, ओलावा सांगून कमी दर, उशिरा पैसे अशा पद्धतीने शेतकऱ्यांना लुटतात. MSP असला तर शेतकऱ्याला किमान मान्य दर मिळतो आणि तो व्यापाऱ्याच्या दयेवर अवलंबून राहत नाही.

4) शेतीला स्थिर उत्पन्न मिळण्यासाठी MSP आवश्यक

शेतीचे उत्पन्न अत्यंत अनिश्चित असते. MSP हा शेतकऱ्याला स्थिरता देतो. यामुळे तो कर्जात कमी अडकतो आणि पुढील पिकाचे नियोजन करू शकतो.

5) अन्नसुरक्षा टिकवण्यासाठी MSP आवश्यक

सरकार PDS, रेशन, Mid-Day Meal सारख्या योजनांसाठी धान्य MSP वरच खरेदी करते. MSP नसल्यास सरकारी अन्नसाठा अस्थिर होईल.

6) C2+50% सूत्रामुळे MSP न्याय्य ठरतो

डॉ. स्वामिनाथन आयोगाने सुचविलेले C2+50% सूत्र शेतकऱ्याच्या पूर्ण खर्चावर 50% नफा देण्याची शिफारस करते. त्यामुळे MSP हा न्याय्य भाव आहे.


निष्कर्ष

MSP हा शेतकऱ्याचा सुरक्षाकवच असून तो देशाच्या अन्नसुरक्षेसाठी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. MSP हा फक्त भाव नसून शेतकऱ्याचा हक्क आहे.

लेखक: अरुण रामचंद्र पांगारकर 

श्रमिक क्रांती मिशन: गरिबांचा आवाज

Comments

Popular posts from this blog

✍️ अखेर अवतरली गंगा; शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक पावन झाला लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश

भारतातील शेती व्यवसाय: बाजारभाव जुगारासारखा का झाला? इतर देशांतही अशीच परिस्थिती आहे का?

MSP क्यों आवश्यक है?