📖 माझ्या जनआंदोलनांचा प्रवास (सन २००० ते आजपर्यंत) भाग २ : पाणी आंदोलन – रक्ताभिषेकापासून जलधारांपर्यंतचा संघर्ष

 

📖 माझ्या जनआंदोलनांचा प्रवास (सन २००० ते आजपर्यंत)

भाग २ : पाणी आंदोलन – रक्ताभिषेकापासून जलधारांपर्यंतचा संघर्ष

✍️ अखेर अवतरली गंगा; शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक पावन झाला

संपादकीय टीप :
हा लेख यापूर्वी प्रकाशित झाला होता. “माझ्या जनआंदोलनांचा प्रवास” या मालिकेतील भाग म्हणून आवश्यक संपादन व अद्ययावत संदर्भांसह तो पुन्हा प्रकाशित केला जात आहे. या लेखाचा उद्देश कोणत्याही व्यक्तीचा गौरव करणे नसून लोकशाही, अहिंसक आणि संविधानिक मार्गाने झालेल्या जनसंघर्षाचा दस्तऐवजी इतिहास जतन करणे हा आहे.

🌊 लोकप्रतिनिधींच्या भगीरथ प्रयत्नांना यश

पुरचाऱ्यांच्या माध्यमातून सिन्नरच्या पूर्वेकडील दुष्काळी भागात अखेर पाणी पोहोचले. झुळझुळ वाहणाऱ्या जलधारांनी भूमी पावन झाली. अनेक दशकांच्या जनसंघर्षाला यश आले आणि त्याग, चिकाटी व लोकशाही मार्गावरील विश्वास यांचे सार्थक झाल्याची भावना जनतेच्या मनात निर्माण झाली.

📜 संघर्षाचा इतिहास आणि साक्षीदार पिढी

सिन्नरच्या पूर्व भागातील पाणी प्रश्न सोडवण्यासाठी १९७२ पासून अनेक ज्येष्ठ कार्यकर्ते, शेतकरी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि लोकप्रतिनिधींनी सातत्याने प्रयत्न केले. त्या संघर्षातून अनेक ऐतिहासिक घटना घडल्या. २००२ मध्ये आमच्या पिढीने या आंदोलनाची धुरा स्वीकारली आणि पूर्वसुरींच्या अनुभवातून प्रेरणा घेत लोकशाही मार्गाने जनआंदोलन उभारले.

🩸 शिवपिंडीवरील रक्ताभिषेक – संघर्षाचे प्रतीक

२००२ मधील त्या दिवसांची आठवण आजही ताजी आहे. पाणी प्रश्नावर सखोल विचारमंथन, गावोगावी जनजागृती, बैठका, निधी संकलन आणि संघटन उभारणी यामधून आंदोलनाची सुरुवात झाली. ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णासाहेब हजारे यांचे मार्गदर्शन लाभले आणि अनेक युवक व ज्येष्ठ कार्यकर्ते या आंदोलनात सहभागी झाले.

ऐतिहासिक नोंद :
आंदोलनादरम्यान काही कार्यकर्त्यांनी आपल्या श्रद्धेनुसार शिवपिंडीवर रक्ताभिषेक करून पाणी प्रश्न सुटावा, समाजहिताचे कार्य यशस्वी व्हावे अशी प्रार्थना केली. हा प्रसंग त्या काळातील आंदोलनाच्या इतिहासाचा एक भाग म्हणून येथे नोंदविला आहे.

🤝 पूर्वसुरींचे ऋण

आज पाणी प्रश्न मार्गी लागण्यात विद्यमान लोकप्रतिनिधींचे योगदान निश्चितच महत्त्वाचे आहे. परंतु त्याचबरोबर दशकानुदशके संघर्ष करणाऱ्या सर्व ज्ञात-अज्ञात कार्यकर्त्यांचे योगदानही तितकेच मोलाचे आहे. त्यांचे स्मरण करणे हीच त्यांच्या त्यागाला खरी मानवंदना आहे.

📌 पुढील भाग

जनआंदोलनाची राजधानी – मुंबई :
मंत्रालयाच्या पायऱ्यांवर लढलेला संघर्ष, निवेदने, उपोषणे आणि शासनाशी झालेला पत्रव्यवहार.

---

✊ संघर्ष व्यक्तीसाठी नव्हे... समाजहितासाठी!

लेखक : अरुण पांगारकर
संस्थापक – श्रमिक क्रांती मिशन – गरीबांचा आवाज

© 2026 Shramik Kranti Mission – Garibon Ka Aawaz
"जनहितासाठी लेखणी, लोकशाहीसाठी संघर्ष."